Archief 1

In dit archief kun je lezen over onze belevenissen in:

Fiji, Tonga, West Samoa, American Samoa, Suwarrov, Frans Polynesie, Galapagos en Costa Rica

4 November. We zijn op weg !!!

Gisteren zijn we naar Lautoka gevaren, we hadden namelijk gehoord dat je met je schip moest komen. De kamer, waar de douane gehuisvest is, is lekker koel, maar heeft geen ramen en op de vraag waar onze boot lag, was ons antwoord dat we hier voor anker lagen voldoende. Weer veel schrijfwerk en stempels. Piet gaat vlees halen. Bij Fiji Meat, om de hoek, waar ze prima vlees verkopen dat vacuümverpakt wordt, ideaal. Ik ga met de kids naar de supermarkt en naar de markt. We kopen ananassen, tomaten, papaja's, watermeloen, bananen, mango's, aubergines en een soort boontjes. Later in een indiaans eethuisje vertelt de kok ons dat mijn boontje opengemaakt moeten worden, de erwtjes er uit en die worden kort gekookt met veel kruiden. We konden wel wat proeven, erg lekker.

Omdat het te laat was geworden om te vertrekken, in verband met de doorgang door het rif, besluiten we terug te varen naar Vuda Point marina. Lekker nog even met zwemmen. Carla is er ook en we hebben veel plezier. s'Middags geeft de Grace, die naast ons ligt, een afscheidsborrel. We zetten Evie en Pjotr achter de dvd en gaan zelf aan de rum. Hakt er aardig in hoor, in ieder geval wel bij mij. Met een licht hoofd ga ik nog even naar de filmvertoning. Indiana Jones, de nieuwst, vertrouwd concept en redelijk vermakelijk. Thuisgekomen, komt de wierrook geur mij tegemoet. Het is Piet's defensief tegen de muskieten. Het helpt goed, maar stinkt wel. Ik kruip ons bed in, dat geheel in een muskietennet gehuld is, voor een laatste hele nacht rust.

Afscheid nemen, het laatste geld uitgeven aan limonade en ijs en dan trossen los. Denk aan ons tijdens de overtocht en laat wat van je horen.

Halloween

31 Oktober. Naast ons is een boot komen liggen met een klein Frans meisje. We maken kennis met Carla, die vandaag 7 jaar blijkt te worden. We vragen haar of ze ook zin heeft om mee te doen met het Halloween feest. Natuurlijk, welk kind wil er nu geen snoep ophalen, want daar komt het eigenlijk wel op neer. We zijn de hele dag druk met het maken van de kostuums. Evie en Carla zijn beide heksen en Pjotr wil graag Neptunus zijn, ook wel koning drietand genoemd in de film Ariel. We maken puntmutsen en een kroon en natuurlijk een gevaarlijke drietand uit karton. Een beetje zilverfolie en het lijkt net echt. Sally heeft nog een kwallenmuts, die prima van pas komt. Na de verjaardagtaart van Carla genuttigd te hebben, gaan we samen met de kinderen van 2 andere boten om zes uur op stap. Eerst naar de mevrouw van het winkeltje, die ze natuurlijk weer enorm verwent, dan worden we getrakteerd op een drankje bij de jachtclub. Evie heeft een spuitbus gevuld met water mee en spuit de mensen nat als waarschuwing dat ze vooral veel snoep moeten geven en Pjotr prikt mensen zachtjes in hun buik met zijn drietand, voor dezelfde reden. Langzaam zakken we af naar het resort. De pizza is daar vrijdagavond voor de helft van de prijs, dus gaan we daar eten. Na het eten, een beetje pizza en vooral veel snoepjes, nog een “trick or treat” sessie en dan is het op. De kinderen rollen doodop in bed, het was een prachtige dag.   

zo vrij als..

26 oktober. Het is geschied, waar we altijd al bang voor waren en steeds voor gewaarschuwd hebben. Evie is in het water gevallen. Gelukkig niet tijdens het varen, maar van de steiger. Ze was verdiept in een boek, keek niet uit en liep pardoes van de steiger het water in. Gelukkig hoorde Piet haar om hulp roepen. Evie had zich kunnen vastgrijpen aan een afvoerbuis en hield met een arm haar boek omhoog. Het kind vlug uit het water gehesen, met kleren en al onder de kraan gezet en de tranen van de schrik weg gekust. Hopelijk wordt er lering getrokken uit deze valpartij, ahum.

Omdat we toch nog wel wat meer van Fiji willen zien, vertrekken we zaterdag naar Denerau, dit is een schiereiland, vlak bij Nadi, de op Suva na grootste stad van Fiji. Het hele eiland bestaat uit chique hotels, met prachtig aangelegde tuinen, bijna parken en een heel groot golfterrein. Rond de haven, van waar de toeristenboten voor hun dagtochtjes vertrekken en enkele megajachten liggen, is een winkelcentrum gebouwd. Allemaal erg mooi en duur. Er wordt ook veel gebouwd, villa’s aan het water. De toeristen worden vermaakt met helikopter- en parachute vluchten. Een rondje winkelcentrum levert echter een grote verrassing op. In een snoepwinkel, met een enorme sortering aan zoetigheid, vond ik helemaal achter in de dropafdeling. Van alles en nog in de aanbieding ook. Ik denk dat er hier niet veel mensen zijn die de smaak van dubbelzout kunnen waarderen. Ik koop 2 zakjes; salmiakbollen en –visjes. Dan met de taxi, speciale service voor 70 dollarcent, naar Nadi. Ook hier veel toeristenwinkeltjes, maar ook veel kappers en dvd zaken. Voor Evie en Pjotr Peter Pan, Happy feet en Aristocats gekocht. Misselijk, ja alle drop achterelkaar opgegeten, maar voldaan kom ik aan het eind van de middag weer thuis. Ondertussen heeft Piet samen met de kinderen goede lijnen kunnen kopen, bij de hydroliek zaak en ook nog nieuwe bootschoenen. Zo zie je maar weer dat een beetje luxe omgeving op z’n tijd niet verkeerd is.

De volgende dag gaan we naar Musket Cove, deze marina ligt op een klein eilandje 10 nmijl verderop. We zien de toeristen gedropt worden op een zandbank, ze gaan lekker snorkelen. Er liggen ongeveer 15 boten voor anker of aan een boei in de baai en we zien weer bekenden. Er is een prachtig groot zwembad vlak aan het strand, waar we dankbaar gebruik van maken, het is namelijk erg warm hier. De volgende dag weer terug naar Vuda Point Marina, vanuit daar uitchecken en de laatste voorbereidingen voor onze overtocht naar Nieuw Zeeland treffen

In de bus

24 oktober We zijn al weer een week in Vuda point marine, ongeveer 20 kilometer van Lautoka. Lautoka wordt ook wel de "sugar city"genoemd, vanwege de grote suikerfabriek. Het ruikt er ook weeïg en de vrachtauto's vol met suikerriet rijden af en aan. De lucht is vol van kleine zwart gebakende snippertje, die een enorme smeerboel geven op je schip.

We liggen in de mooi beschutte haven en daar genieten we natuurlijk weer enorm van. De kinderen kunnen lekker spelen aan de wal, er wordt veel gefietst. Er is een hotel met een mooi zwembad, dat wij elke dag bezoeken. Het is namelijk erg warm. In de namiddag zijn we in de jachtclub te vinden. Ze hebben een mooie plek aan het water en in de wind, waar het goed toeven is. Er worden regelmatig film vertoond, op het grasveld en in het weekend is er live muziek Inmiddels zijn Dorry en Hans van de Happy Monster ook aangekomen, evenals Sally en Jeff van de Grace, het dus weer gezellig.

We ontmoeten Willem en zijn Indiaanse vrouw Suzanne. Willem woont hier al jaren en is een wandelende promotor van zijn prachtige tweede vaderland. Ze zitten in de bloemen. De zaden worden groot ingekocht in Aalsmeer en naar Fiji gesmokkeld. Het zijn Gerbera's die ze opkweken en in de pot verkopen. In Nederland heb je binnen 6 weken al resultaat, maar hier duurt het vanwege de hitte een jaar voordat de bloemen uitkomen. Gek hè, ik had gedacht dat de warmte de zaak zou bespoedigen, maar niets blijkt minder waar. Willem vertelde ons dat hij regelmatig kinderen leert zwemmen, op de Northern club in Lautoka. Hij heeft een ongebruikelijke aanpak. Laat de kinderen vooral onder water zwemmen. Twee tellen onderwater en dan luchthappen en weer naar onderen. De theorie is dat wanneer ze hun hoofd erbij houden onder water, door te tellen, ze niet paniek raken en blijven zwemmen. Natuurlijk moeten wij dat ook uitproberen en het gaat wonderwel. Evie en Pjotr zwemmen erg graag onder water, ze gebruiken dan ook als van zelf de schoolslag. Ze zijn als vogels zo vrij in het water en zijn erg trots op hun zwemkunsten. Ik ben vooral erg blij dat ze nu ook zonder hulpmiddelen kunnen zwemmen. In Nieuwe Zeeland gaan ze ook nog naar zwemles, maar dit is een goede basis.

Met de bus van Vuda Point naar Lautoka duurt ongeveer een uur, het is een mooie rit. Lautoka is op Suva na de grootste stad van Fiji. Het is gezellig winkelen en ik vermaak me prima op mijn vrije dag, Piet past op de kinderen. Ik lunch bij de Northern club, een oase van rust midden in de stad. De club heeft een mooi groot zwembad, tennis en squash banen. Het was van oudsher een club voor de blanke werknemers van de suikerfabriek. Nu is het open voor een ieder, die het kan en wil betalen. Op advies van Dorry koop ik al vast wat lange broeken voor in Nieuwe Zeeland. Ik heb al meer dan 2 jaar geen lange broek meer gedragen en kijk er ook niet echt naar uit. Als ik thuis kom hoor ik dat Evie de mevrouw van het winkeltje op de jachthaven heeft geholpen, ze mag pakken melk en mie op de schappen zetten. Ze hebben het samen erg gezellig en als ze als dank een ijsje van de mevrouw krijgt, is het helemaal feest. De volgende dag verkondigt ze dat ze nu toch echt naar haar werk moet.

15 oktober. Na vijf en een halve week is het ons eindelijk gelukt om uit Savusavu te vertrekken. Niet alleen het weer met haar grilligheden speelde ons parten om daadwerkelijk te vertrekken, ook allerhande andere gebeurtenissen maakten dat we keer op keer moesten besluiten om nog eventjes te blijven. Ons pakketje met de onderdelen van de windgenerator van Lautoka naar Savusavu laten sturen, duurt een dag, behalve wanneer de veerboot motorproblemen heeft. Vertrekken zonder bijboot is ook niet echt handig. Onze bijboot is namelijk spontaan gescheurd, op de naad, en was zinkende. Gelukkig zag Piet het gebeuren en kon hij nog net voorkomen dat de buitenboordmotor ook onderwater zou verdwijnen. Met veel gesleur kon hij de bijboot aan boord van de Sabbatical hijsen. Wat nu… Gelukkig hoorden we via via dat iemand een bijboot over had en deze wel wilde verkopen. Kost wat, maar dan heb je weer wat, vervoer in dit geval. Dan bemerken we dat de helft van de was in de wasserij is achter- gebleven, waaronder ons bedovertrek, waar we er maar twee van hebben. De volgende ochtend in alle vroegte terug, gelukkig was alles er nog.

We gaan in etappes naar Lautoka, waar we hopelijk goede schoten kunnen kopen. Lautoka ligt aan de westkant van Viti Levu, het hoofdeiland van Fiji. We plannen 4 dagtochten, koraalriffen en ondiepten zijn het keywoord hier. We hebben het waypoint-overzicht van Curly gekocht "to get you savely to Lautoka" en programmeren de GPS. Met behulp van Hans van de Happy Monster is het gelukt om de USB GPS te installeren; we zien onszelf nu varen op de elektronische kaart. We hebben dit wonder van de techniek al in Panama gekocht, maar het werkend krijgen was van een andere orde. We hebben dus nu de elektronische kaart op de computer, onze actuele positie op de kaart, de buiten GPS met de pijl die ons van de waypoint naar waypoint wijst. De kan toch niet meer fout gaan, toch? Ik zit beneden achter de computer en zie ons richting de doorgang in het rif varen. Ik roep naar Piet, die aan het roer staat, dat er aan stuurboord een ondiepte is en dat hij meer naar bakboord moet. Vervolgens ontstaat er een moeilijke discussie over bakboord en stuurboord en ondertussen varen we, volgens de kaart dwars over de ondiepte heen. Ik ga naar buiten en zie dat de ondiepte duidelijk zichtbaar aan bakboord van ons ligt. Lang leve de elektronica!

De oversteek van Vanua Levu naar Viti Levu is een ruwe. Het waait zeker windkracht 6 en we varen hoog aan de wind. Gelukkig maken we goede voortgang. Tijdens de oversteek weet de dieptemeter ons te melden dat het 3 meter diep is, terwijl de kaart aangeeft dat het meer dan 400 meter diep is. We zijn we binnen drieënhalf uur aan de overkant, waar we weer onze weg door het rif moeten vinden. Inmiddels weer meer op het oog dan op de kaart vertrouwend, vinden we de passage. Volgens de kaart varen we wederom over het rif. Het is hier beduidend droger dan op Vanua Levu. Hoge heuvels met weinig begroeiing, we vinden een goede ankerplaats, eten pasta en genieten van een mooie zonsondergang.

4 oktober. Ik ontmoet Alice en haar twee kinderen op de steiger. Omdat het roer van hun boot gebroken is, ze zijn 200 nmijlen gesleept door vrienden, zullen ze hier zeker 2 weken doorbrengen en gaan hun kinderen hier naar school. Ze vertelt dat het morgen "teachers-day" is en dat de kinderen een voorstelling zullen geven, of we ook mee gaan? We spreken af elkaar morgen om tien uur te ontmoeten en dan gezamenlijk naar de school te lopen. Evie en Pjotr zijn helemaal opgetogen en verheugen zich op het feest.

Evie in haar blauwe prinsessenjurk huppelt de hele weg naar school. Pjotr wil alleen mee als hij niet hoeft te dansen, wat ik hem dan ook met mijn hand op mijn hart beloof. Een grote zwerm van kinderen, die op grote lappen plastic zitten. De leraren op stoelen en grote boxen, waar de muziek uitschalt. De "head girl" praat het geheel aan elkaar. De leraren krijgen allemaal een mooie bloemenkrans aangeboden door de kinderen en worden getrakteerd op dans en voordrachten. De speeches zijn heel zoetsappig, de leraren worden geprezen voor hun inzet en grote dankbaarheid voor het mogen volgen van de lessen wordt geuit. De taart wordt aangesneden en uitgedeeld aan de leraren. Ook de ouders, dat zijn wij en nog een ouderpaar, verder geen volwassene te bespeuren, krijgen ook een bord vol taart en Indiase hapje, erg lekker en zeer pittig. En weer een dansje, de kinderen zitten inmiddels al erg lang stil en sommige van hen houden het niet meer en dansen ook mee, zo ook Evie. Dan is het tijd voor het laatste optreden, dat van klassenvertegenwoordigers, ze laten speciaal vragen of er niemand van het publiek mee wil dansen. Nadat het hoofd van de school zijn dankbaarheid voor deze dag betoont, gaan de kinderen naar hun klaslokalen en wij naar het dorp om een curry te eten in ons favoriete Indiase restaurant.

De volgende dag arriveert ons pakje uit Lautoka, een dag later dan verwacht omdat het veer motorproblemen had. Piet en Chris gaan aan de slag om de windgenerator te installeren. Ik ga met de kinderen naar het zwembad. Dat blijkt helaas te zijn gesloten, wegens renovatie. Dat is ook wel nodig, de banken die langs de rand van zwembad staan, zijn zo verrot dat er elk moment een gast de diepte in kan verdwijnen. We spelen op het veld rondom het hotel en Evie en Pjotr maken hutten van takken, hooi, bloemen en vruchten. We gaan nog even naar Anneke van de Magnet. Anneke geeft de kinderen een massage met heerlijk geurende olie en daarna houden ze een heuse modeshow. Het is erg gezellig.

De windgenerator draait nog niet en dat is jammer, want het waait behoorlijk. We zijn toch gezwicht voor de gekopieerde dvd en hebben inmiddels een aardige collectie, zowel voor ons als voor de Evie en Pjotr. Vanavond ga ik beginnen aan "In de ban van de ring" Piet vindt het een kinderfilm, maar ik geniet er van.

uitzicht vanaf het terras van de Copra Shed

2 oktober 2008. En zo vliegt de tijd voorbij . We zijn hier al dik drie weken en nog steeds genieten we hier in Savusavu. Het weer is hier wel redelijk wisselvallig, zo kan het van mooi, zonnig en rustig weer zo omslaan naar regen en hevige windstoten. Gelukkig liggen we aan een stevige mooring, zodat we niet bang hoeven te zijn voor krabbende ankers. Op het Nederlandse netje horen we veel meldingen van onrustig weer in Tonga en op drift geslagen boten.

Van de week landde er een watervliegtuig vlakbij ons. Piet en Pjotr er direct op af in de bijboot. Ze kwamen gasten ophalen en Pjotr mocht even binnen kijken, prachtig natuurlijk. Piet krijgt een wat glazige blik in de ogen als hij vertelt over het bezoekje, piloot worden was zijn jongensdroom en volgens mij is hij er nog steeds niet helemaal overheen gegroeid.

We zijn regelmatig te vinden in het clubgebouw van de jachthaven de Copra Shed. Het ligt heel mooi aan het water, de sfeer is er zeer relaxed en ze hebben een grote tuin, waar het goed toeven is voor de kinderen. De tuin is ontstaan door het terugwinnen van land, daar houden wij Nederlanders natuurlijk van. Wij drinken wat op het terras en de kinderen ravotten en spelen en worden iedere dag roetzwart. Gelukkig is er wasserette en het enige dat ik hoef te doen is de logistiek, ideaal. We lezen iedere dag de Fiji Times en krijgen zo een aardig beeld van wat zich hier afspeelt. De interim regering, aan de macht gekomen na de coup van 2006 probeert voet aan de grond te krijgen met manifesten die echter vooral veel commotie veroorzaken. De roep om nieuwe democratische verkiezingen is groot. Savusavu is echter een rustig plaatje waar de verschillende bevolkingsgroepen, vredig naast elkaar, of zelfs met elkaar leven. Ook wij voelen ons hier heel prettig en welkom.

Morgen komen de onderdelen van onze windgenerator aan. We hebben de leverancier geschreven over het debacle van het afbreken van de windgenerator. Inmiddels blijkt de constructie te zijn veranderd en wij ontvangen de nieuwe onderdelen gratis. Alleen de verzendkosten vanaf Engeland moeten we betalen. Goede service.

Heel bijzonder is trouwens dat het schip dat jarenlang heeft dienstgedaan als veerboot Harlingen-Terschelling, en wij diverse malen op de Waddenzee hebben gezien, inmiddels een tweede leven heeft gekregen hier in Fiji. De naam "Westerland" prijkt nog steeds trots op de boeg. Bijna elke dag legt het hier aan.

demo eieren koken

10 September. We tuffen naar Savusavu en maken ons klaar voor de confrontatie met de gevreesde autoriteiten, voor Douwe van de Johanna zelfs een van de redenen om Fiji over te slaan en direct van Samoa naar Vanuatu te varen. De officals kwamen aan boord en waren aller hartelijks. Van onze onverwachte komst in Fiji werd geen enkel probleem gemaakt. Er was wel veel papierwerk, schrijven, schrijven en nog een schrijven met carbonpapier tussen de velletjes. De kinderen raakte geïnspireerd door al dat papierwerk en maakten hun eigen crewlist, waar ze hun naam en die van de knuffels invulde en tevens verklaarde een fiets, maar geen olifanten aan boord te hebben, dit laatste ter informatie voor de douane. De heren en dame speelden heerlijk mee, bestudeerde het document uitvoerig en zette stempels en handtekeningen. Evie en Pjotr waren er helemaal verguld mee en de crewlist moest de hele dag overal mee naar toe.

We liggen hier aan een boei aan de buiten kant van de baai en genieten van een prachtig uitzicht. Vlak bij ligt een eilandje met een strandje, waar we regelmatig vertoeven. De kinderen spelen er heerlijk en maken van kokosnoten, schelpen en bladeren fantastische gerechten. Ze zijn de laatste tijd erg geïnteresseerd in koken en willen ook graag meehelpen. Nu koken wij ook hier niet vaak, zodat de culinaire verrassingen beperkt blijven tot het maken van taart.

Het is hier vulkanisch en in het dorp zijn ook een aantal bronnen met kokend heet water. Af en toe komt er iemand met een potje eten, dat wordt afgedekt met een jute zak en vervolgens in het water gezet wordt, pruttelt lekker door. Piet en Pjotr hebben samen eieren gekookt in een van de bronnen. Een ei is geknapt, maar dat was een jong eitje, aldus Pjotr en jonge eitjes kunnen daar niet tegen, het is maar dat je het weet. Thuis wordt aan de meisjes gedemonstreerd hoe het eieren koken in zijn werk ging en worden de eieren vervolgens opgepeuzeld. Tot grote verbazing van de kids smaken ze net zo als wanneer we ze zelf in een pannetje koken.

Het bevalt ons hier erg goed, er heerst een gezellige sfeer en de mensen zijn erg vriendelijk. Evie maakt vrienden bij de vleet. De kassa juffrouw, de dame van de was, de eigenaresse van het souvenirwinkeltje, waar ze mocht helpen de kettingen en oorbellen uitpakken en ophangen en als dank zelf een ketting kreeg. De bevolking bestaat hier ongeveer fiftyfifty uit Fijianen en Indiërs We eten internationaal, van pizza, tot vis en curries, zalig. Voor de vegetariërs onder ons is het hier helemaal een walhalla. Dvd’s, vooral illegale kopieën, zijn hier big business. Hollywood krakers, maar ook het nieuwste aan Bollywood is te verkrijgen. Of je tot aanschaf over moet gaan is vers twee. Debbie van de Grace vertelde ons net dat haar tv is opgeblazen, terwijl ze zo’n goedkope dvd draaide, de rook sloeg er uit. Toeval? We wagen het er maar niet op.  

met Cornelia van de Mata Hari

Kijk voor nieuwe foto's bij het fotoalbum Zuid Pacific

de boosdoener

3 – 7 September. Als de dieptemeter gaat piepen en een diepte van 2.2 meter aangeeft, schieten de flarden door mijn buik. We varen de pas door en de golven zijn, vanwege de sterke wind van de afgelopen dagen, hoog en beuken aan weerszijden van de smalle pas op het rif. We steken 1.80 meter en het laatste wat we willen is hier op het rif slaan. Gelukkig wordt het al snel dieper en slaak ik een zucht van opluchting. Ondanks de zeeziektepil van Anneke word ik al snel groen en geel en ja hoor ook ditmaal komt de zaak er weer uit. Een ander bijverschijnsel van deze blauwe pil is dat ik voortdurend in slaap sukkel.

Alle Nederlanders zijn uitgevaren en we hebben net marifooncontact met Willy van de Sun- Ra gehad. Hij is een half uurtje na ons vertrokken, maar op weg om ons in te halen. Om hem toch iets meer uitdaging te bieden, halen we het rif uit ons grootzeil. We kachelen met een knoopje of 4 voort als we oproep van de Sapristi horen. Ze varen een mijl of tien voor ons en zitten in een onweersstorm met 45 knopen, windkracht 9, ze hebben alle zeilen omlaag en de moter bij. We gaan direct aan de slag om het grootzeil te reven. Binnen tien minuten na de waarschuwing van de Sapristi bereikt de storm ons ook Regen en enorme harde wind en geweldige hoge golven. Het grootzeil moet nog naar beneden, wat maar voor de helft lukt, het zeil ligt in het gangboord. We proberen tegen de wind in te moteren en zo te storm uit te rijden. We horen een gesuis en daarna en doffe dreun. Piet kijkt in het gangboord en ziet dat de propeller van de windgenerator daar ligt. Wanneer dat ding ons, al draaiend, had geraakt dan was de ellende niet te overzien geweest. De kinderen vinden wel dat het hard waait, maar gaan gewoon naar bed en slapen! Het zijn kanjers, alletwee.

Alarm! De lichtjes van het bedieningspanel van de moter branden rood. De motor is afgeslagen. Piet controleert van alles, maar kan het euvel niet vinden. Later ontdekken we dat er een lijn in de schroef is geraakt en de zaak blokkeert. We melden de andere schepen, we liggen allemaal heel dicht elkaar, van onze problemen en geven onze positie door. Het is wel fijn om contact met elkaar te kunnen hebben en elkaar zelfs te kunnen zien, dat wil zeggen de toplichten. Je kunt echter in praktische zin weinig tot niets voor elkaar betekenen, iedereen is op zichzelf aan gewezen. We kunnen de koers tegen de wind in niet meer houden zonder motor en besluiten om te draaien en voor de wind uit te varen. Vlug de computer gestart om te kijken op de kaart hoelang we ongehinderd door ondiepten en of eilandjes naar het westen kunnen varen. Dat blijkt zeker 150 nmijlen te zijn, dus voorlopig voldoende. Het akelige is dat je niet weet hoe lang deze storm aanhoudt. Is het paar uurtjes of dagen? We sluiten de kajuit af, zitten binnen en de Sabbatical wordt met een vaart van 7 knopen, zonder zeilen, voortgeblazen richting Fiji. Pas in de morgen neemt de wind af.

De Stampers komen de volgende ochtend in Vava’U aan. De volgende morgen gevolgd door de Sun Ra. De Sapristi is teruggekeerd naar Niuatoputapu en wij varen nog steeds richting Fiji, 450 nmijlen en nog wat nachten voor de boeg. We hadden ons verheugd op Vava’U. Een mooi vaargebied, de walvissen en het trefpunt van alle nederlandse boten, dus gezelligheid troef. Als het weer wat beter wordt en de golven wat minder pakken we de boeken van Fiji erbij om ons wat in te lezen. Al lezende worden we enthousiaster.

Chris van de Magnet is al in Fiji en we hebben contact met hem. We verwachten zondag aan te komen en hij zal een overlevingspakket voor ons verzorgen. Als we de baai binnenlopen, worden we opgeroepen door Ben en Sabrina van de Gaia. Ze liggen voor anker bij het Jean Michiel Cousteau ( ja de zoon) resort, waar de gasten met een watervliegtuig worden afgezet. Ze halen ons op met hun bijboot, onze motor kunnen we namelijk nog steeds niet gebruiken, en begeleiden ons naar de ankerplaats. We laten het anker vallen en zijn bijzonder opgelucht dat we Fiji bereikt hebben. We drinken gezellig koffie en even later komt Chris aangetuft met zakken vol fruit, groente eieren en brood. Evie en Pjotr die niet zo dol zijn op mijn eigen gebakken brood en hebben geleefd op pannenkoeken vallen aan en verorberen zeker 5 boterhammen. Piet gaat te water en haalt de lijnen uit de schroef. We kunnen morgen dus Savu Savu op eigen kracht binnen tuffen, aan de door Chris voor ons gereserveerde boei gaan liggen en de autoriteiten verwelkomen aan boord. Het leven is weer goed.

2 September. We liggen verwaaid, de wind giert om de boot met windkracht 7. We wisselen met andere boten de weersverwachtingen uit. De wind zou eigenlijk al hebben moeten afnemen, volgens de weerkaartjes. We horen over golven die 4 tot 10 meter hoog zouden zijn. We besluiten nog maar een dagje te blijven. De Stamper, een andere Nederlandse boot vertrekt wel. Ze zijn nauwelijks de pas tussen het rif door als er een algemene oproep vanaf het land komt. Er is een patiënt die met spoed naar het ziekenhuis in Vava’U moet of er misschien een boot vertrekt, die hem mee kan nemen. Rob en Mieke van de Stamper hebben de oproep ook gehoord en besluiten, sociaal als ze zijn, om te keren en de man aan boord te nemen. Er wordt een bijboot naar de wal gestuurd om de patiënt op te pikken. De patiënt wordt vergezeld door een verpleegster en zijn vrouw en kind moeten ook nog mee. Dat wordt wel wat druk op de Stamper, die 37 voet groot is. De Stamper vaart weer uit. Er is nog marifooncontact en we horen op de achtergrond het kind luidkeels huilen. Het verbaast ons niets, die is natuurlijk al zeeziek geworden. De situatie verbetert niet en een dik uur later vaart de Stamper weer de ankerplaats op. Niet de bemanning, maar een gescheurd grootzeil blijkt de reden van hun terugkeer. Werk aan de winkel voor Anneke, die het zeil professioneel plakt, waarna het gestikt kan worden.    

Gisteren hadden we een picknick op een klein eilandje vlakbij. Alle zeilers waren uitgenodigd door de plaatselijke autoriteiten, om ons te bedanken voor onze komst. We klaren hier in, betalen de vergoedingen en dat is goed voor het eiland, aldus onze gastheer. Er wordt groots uitgepakt met 2 biggetjes aan het spit, vis, gebakken en rauw gemarineerd in citroensap en kokosmelk, heerlijke kokosnoten die vers van de boom gehakt worden, papaja’s, bananen, een soort appeltjes, kasave- en andere wortels en zelfs zeewier, in de vorm van allemaal kleine bobbeltjes. We zitten op grote palmbladen en het is erg gezellig. We worden zelfs getrakteerd op dans en zang  en voelen ons erg welkom. Dus zeilers, doe vooral dit eiland aan.  

Omdat het zo hard waait, gaat het goed met de energievoorziening en kan de computer gewoon aan blijven staan, een ongekende luxe. We blijven de gehele dag aan boord. De bijboot is al ingepakt en we zijn te lui om deze nogmaals in- en uit elkaar te zetten. We teuten wat met de andere zeilers via de marifoon, bakken nog een broodje en bereiden ons geestelijk voor op vertrek naar Vava’U morgen. 

dortpsgezicht(en)

29 augustus 2008, "lollypop, lollypop, please, hello, goodbye !!"zo worden we begroet door een schare kinders, als we voet aan wal zetten. Sinds twee jaar wordt er niet meer gevlogen op dit eiland en de enige bezoekers zijn de yachties en het bevoorradingsschip dat eens in de 2 a 3 maanden het eiland aandoet. Vooral de Amerikaanse cruisers blijken te grossieren in lollies, die kwistig worden uitgedeeld en zeker bijdragen bij aan de slechte tanden van de kinderen.

Groepjes vrouwen zitten in de schaduw van bomen en zijn matten aan het weven, het belangrijkste exportproduct van het eiland en de enige bron van inkomsten. Tussen de kleine huisje, gemaakt van golfplaat scharrelen vele varkentjes en ook paarden. De onverharde wegen zijn keurig aangeharkt en de bomen zijn getooid met prachtige bloemen. Er zijn slechts een paar huizen die over elektriciteit beschikken, middels een generator en er is geen telefoon. De 1500 inwoners, verdeeld over 3 dorpen beschikken over 3 lagere- en een middelbare school. Sinds een week is er op de middelbare school een computer met Internet gekomen, waar iedereen gebruik van kan maken. Er zijn hier maar liefs 7 kerken en die worden druk bezocht. De mannen dragen hier, net als in Samoa lange rokken, met daar overheen een rietenmat. Aan de afmeting van de mat kan de sociale status worden afgelezen. Er heerst hier een feodaal stelsel. De Koning bezit, samen met 2 edellieden het gehele eiland. Aan de mannelijke bewoners wordt grond ter beschikking gesteld om een huis te bouwen. Deze gift kan echter zo weer worden teniet gedaan.

In het "dorpshuis" komt men s'avonds bijeen om te kletsen en kava te drinken, een verdovend en geestverruimend drankje gemaakt van de kavawortel. Rob en Chris hebben dit genoegen mogen smaken, maar het effect was niet overweldigend geweest, misschien niet genoeg gedronken?

Sea roept de cruisers op voor een pot luck bij haar thuis. Zij is de enige op het eiland met een marifoon en onderhoudt zo de contacten tussen de dorpelingen en de varenden. Zij zorgt er ook voor dat de autoriteiten aan boord komen om de nieuw gearriveerde schepen in te klaren. Het is een gezellige avond. Ook hier scharrelen de varkentjes rond. Een paar meisjes zitten op een mat en maken kettingen van riet en schelpen. Evie krijgt een mooi exemplaar. In het donker aanvaarden wij de terugreis naar de Sabbatical, eerst botsen we nog tegen een vissersboot aan, zachtjes hoor en als we aan boord stappen barst de regen los. Harde wind en regenbuien zijn ons lot de afgelopen 2 dagen. Het is 22 graden en we hebben het erg koud. Wanneer de wind afneemt en meer naar het oosten draait, gaan we vertrekken naar de Vava'u groep, ook van Tonga.

net uit school

20 Augustus. "We hadden toch om negen uur afgesproken?" mompelt Piet, wanneer hij nog niet gekleed Rob over de steiger ziet aankomen, met de autosleutels al in de hand. Het is maandagochtend, half negen en de familie Snel in de stress, een beetje dan. We hebben met z'n tienen een busje gehuurd en gaan vandaag het eiland "doen." Met behulp van de Lonely Planet, heb ik gisteravond alle bezienswaardigheden op onze plattegrond aangetekend. Natuurlijk even met de chauffeur overlegd en de route met een bakkie koffie beklonken.

Tegenover ons ligt de Happy Monster en ook zij zijn nog niet klaar voor vertrek, er moet nog gedoucht worden. Om negen uur is iedereen paraat en zoekt een plaatsje in onze glimmende donkerblauwe bus. Er zijn 15 zitplaatsen, maar vanwege de beenruimte is het wel handig als die mensen qua lengte de anderhalve meter niet overschrijden. Evie en Pjotr, die voor deze gelegenheid Poes en Toto mochten meenemen, zitten riant tussen de "ooms" en "tantes" en kwebbelen honderduit. Het landschap is glooiend en groen en niet zonder reden. De donkere wolken pakken zich samen boven ons hoofd en niet veel later begint het te regenen. We rijden langs watervallen, maar door de mistvorming en het gebrek aan water, toch nog, zien we weinig. De behuizing is hier nog erg traditioneel, men woont in een soort tropische doorzonwoning, fale genaamd. Fundering, palen, een dak en klaar. De meeste woningen zijn spaarzaam ingericht, een bed een paar kastjes, soms een bank, maar wel vaak een tv. Er is bijna geen privacy in deze huizen zonder kamers en wanden, waar hele families bij elkaar wonen. Op dit eiland staat de familie centraal. De familie heeft land in bezit, waar de familieleden een huis op kunnen bouwen en wonen. Slechts 8 procent van het land op het eiland is verhandelbaar, de rest blijft altijd in bezit van de families. Wanneer een familielid op "zijn" stukje land bv een hotel begint en dit wordt een succes dan is de familie er als de kippen bij om hun deel van dit succes op te eisen. Hierdoor wordt commercieel handelen ontmoedigd en ligt er veel land braak. De ondernemende Samoanen zoeken hun heil dan ook vaak in landen als Nieuw Zeeland. Geld wordt er echter nog steeds naar huis gestuurd, want de familie blijft de hoeksteen.

We bezoeken de mangroves en omdat het nog steeds regent, laten we kanotocht voor wat het is. Voor een andere uitdaging wordt gezorgd als een van de banden van onze bus gevaarlijk plat blijkt te zijn. Een reserveband en een krik zijn voorhanden, maar een sleutel om de moeren los te draaien niet. Piet en Rob gaan op zoektocht, vinden eenzelfde huurbusje en onder de stoel de gezochte sleutel. De heren klaren de klus, terwijl de dames foto's nemen van de schoolkinderen die naar huis lopen. We lunchen bij de Coconut Cave, een resort aan zee. Na een hobbelige rit over een heel smal weggetje komen we bij de poort aan. Kinderen onder de twaalf worden niet toegelaten, aldus de portier. Nu heeft die man natuurlijk ook zo z'n instructies, dus Mieke en ik op zoek naar het management. De eigenaar blijkt aanwezig en nadat ik ze vertel over mijn voorbeeldige kinders, zijn we van harte welkom voor de lunch. Het paadje naar het restaurant loopt langs de hotelkamers. Traditionele fales, voor twee personen, direct aan het strand met met uitzicht over zee. Heel knus en romantisch, maar privacy nada. Een bordje waarschuwt ons vooral niet onder de palmbomen te zitten, vanwege de vallende kokosnoten. Natuurlijk nemen wij dit ter harte want er schijnen toch heel wat mensen geraakt te worden door deze projectielen.

Ongedeerd arriveren wij rond vijven op de jachthaven.

vuurdansers bij het zwembad

13 Augustus. De dagen vliegen voorbij. We zijn druk met buurten, winkelen en uit eten gaan. Tussendoor even wassen en de boot soppen en alweer een dag op tropisch Samoa voorbij.

Woensdagavond gaan we met alle Nederlanders naar een dans- en buffetavond. Het is in het Aggie Grey’s hotel, een van de oudste en meest bekende hotels in Apia en 5 minuutjes lopen van de jachthaven. De dames grijpen deze kans aan om zich eens heerlijk uit te dossen, wanneer je met de bijboot naar de kant moet, is het namelijk niet echt lekker zitten in je mooie jurk. Gehakt, gejurkt en behangen lopen de dames al kwebbelend het feest tegemoet. Heren natuurlijk ook keurig. Evie en Pjotr hebben een middagtukje gedaan en zijn er helemaal klaar voor. De show is goed. Er wordt enthousiast gedanst, tongen uitgestoken en gestampt, a la de “All Blacks” van Nieuw Zeeland. Als afsluiting wordt er een vuurdans gehouden, bij het zwembad. Voor de kinderen is dit absoluut het hoogtepunt van de show. Ze zitten met Piet samen op een ligstoel en kijken ademloos toe. Als een van de dansers op een gegeven moment te water gaat, breekt dit de spanning en moeten ze erg lachen.  

Het buffet staat inmiddels gereed en er kan toegetast worden. Heerlijke salades, vis, curry en varken. Oh ja ook zee-egel, heel bijzonder, maar niet echt mijn ding. Het toetjesbuffet wordt ook goed bezocht. Evie en Pjotr gaan zelfs twee keer; ijs en chocoladetaart is hun favoriet. Het is erg gezellig en een goed afscheid voor Douwe van de Johanna en Chris en Anneke van de Magnet, zij vertrekken morgen naar Savaii, het grootste eiland van Samoa en nog erg traditioneel. Daarna gaan ze richting Fiji en Australië en zullen wij ze voorlopig niet meer zien.

Evie en Pjotr beschilderen als afscheidscadeau voor de Magnet een tafelkleed. Pjotr tekent een vuurdanser en Evie de Magnet, met Anneke aan het roer en Chris die de zeilen hijst. Anneke heeft moeite met het afscheid net als Pjotr, die het helemaal niets vindt en ook niet wil komen uitzwaaien. De volgende dag stemmen we om 8 uur af op het Nederlandse netje op de kortegolf radio. We roepen de Magnet op en horen van Anneke dat ze voor de ingang van de haven van Asau liggen, maar dat ze de doorgang in het rif niet kunnen vinden. Het is hoogwater en ze zien het rif niet goed. Piet geeft ze de Max Sea coördinaten door, maar die zijn volgens Douwe niet correct. We wensen ze veel succes. De volgende dag horen we dat ze het gezoek zat, besloten hebben om door te varen naar Tonga. Dit is een verrassing en goed nieuws, want dan gaan we ze daar weer ontmoeten. Niets veranderlijker dan zeilers en hun plannen.

met z'n allen gezellig roeien

9 augustus. Zaterdagmorgen en de familie Snel gaat naar de stad. We wandelen langs het water, zien de enorme, 60 mans, kano’s liggen, en lopen van boom tot boom om nog een beetje schaduw mee te pikken. De vismarkt is geweldig. Grote vissen, Tonijn, Mahi Mahi, Wahoo, inktvissen en Groupers liggen uitgestald. Dames jagen met rieten waaiers en takjes de vliegen weg.

Een hele tonijn, middenmaat, kost ongeveer 6 euro. In Bora Bora betaalde je al meer voor een kleine moot van deze vis. Op straat wordt gevent met lava lavas. We komen de juf van de kleuterschool nog tegen en vertellen haar dat vooral Evie erg genoten heeft. De juf zegt dat ze volgende week weer van harte welkom is. Als Evie tijdens het plassen per ongeluk ook haar rok nat maakt moet er iets droogs komen. De tijd dat ik reserve kleding voor ze mee nam is voorbij, dus dan maar iets nieuws. Het blijkt lastig om zo snel iets passends te vinden. Bij toeval belanden we in een winkel waar schooluniformen verkocht worden. Het rood wit geblokte jurkje van de kleuterschool hangt er ook bij. Dus maar een schooluniform gekocht. Evie is zo trots als een pauw, ze heeft dezelfde jurk als Sophia en ze mag hem aan naar school. We belanden op een terras bij een Australische koffieshop, heerlijke koffie en voor de kinderen Somoaanse chocolademelk. Gemaakt van gemalen cacao bonen. Het heeft een iets wat pittige nasmaak en de chocoladekorreltjes lossen niet op in de melk. Evie en Pjotr vinden het niets.

In de bioscoop draait, jawel, Kungfu Panda. Dus na de lunch ga ik met de kids alsnog naar de film, voor 4 euro met z’n allen. Piet gaat naar de groente en fruitmarkt, de waren worden getoond in kunstig van palmbladeren gevlochten manden. De film is helemaal in de roos. De kinderen schateren het uit en dat je stil moet zijn in de bios, is nog niet doorgedrongen. We lopen terug naar de jachthaven. We borrelen bij Ria en Willy en Evie mag morgenavond komen logeren. Pjotr vindt dat nog wat eng en gaat bij mij logeren, in het grote bed. Piet moet het veld ruimen.

Zondagochtend en alles is uitgestorven. Anneke gaat samen met Geoff en Sally van de Grace naar de kerk. Iedereen is in het wit gekleed. De dienst duurt 2 uur en wordt in het Samoaans gehouden. Het was een hele zit, maar het gezang was prachtig geweest. We gaan lunchen bij het enige restaurant dat op zondag open is. Lekker aan het water met een stevig briesje. Op de televisie zie ik een stukje van de olympische spelen; de military. In gedachten ben ik gelijk terug in Enschede, waar ik paard reed en altijd naar de military van Boekeloo ging kijken.

Terug op de boot is het tijd voor wat creativiteit. De smeltkralen worden tevoorschijn gehaald en samen met Sophia en Rufo, de Italiaanse kinderen, worden er vlinders en hartjes gemaakt Ik bak tussen de bedrijven door nog een ciroencake want we krijgen Geoff en Sally op de thee. Evie pakt haar tas in en verdwijnt samen met Pjotr naar de Sun Ra. Willy gaat pannenkoeken voor ze bakken. Als het donker wordt, haal ik Pjotr op en Evie blijft aan boord van de Sun Ra voor haar lang gewenst logeerpartij.

Vertrek 6 augustus 15.30 uur. Aankomst 7 augustus 9.00 uur Afstand 83 nmijlen. Wind ZO 15 knopen.

Het is een rustige tocht. We zeilen pal voor de wind, dus we schommelen wel aardig. Ik kan het slingerzeil niet vinden en ben bang dat ik uit bed zal vallen, gebeurt gelukkig niet. Echt goed slapen doen we echter beiden niet.

Vlak voor de wisseling van de wacht om tien uur controleert Piet de vislijnen en jawel, beet. Het blijkt een grote wahoo te zijn. Beest in het donker binnen gehaald en in de gootsteen in moten gehakt. Ik word wakker van de vislucht. Piet is zeer verguld, hij heeft namelijk gisteren in American Samoa nieuw kunstaas gekocht, helblauwe plastik inktvisje, en gelijk resultaat.

We roepen de havenmeester in Apia op, die ons vervolgens naar binnen begeleidt en ons een plekje in de haven geeft. Jawel een echte jachthaven, gloednieuw, met walstroom en water. Wat een luxe, het is ongeveer een jaar geleden dat we in Panama in een jachthaven lagen. We genieten van de luxe, we hoeven ons geen zorgen te maken over krabbende ankers, gewoon aan wal stappen i.p.v. de bijboot. De kinderen vinden het ook geweldig en spelen op de steiger. Ze gaan ook geheel zelfstandig op bezoek bij de andere Nederlandse boten, even goedendag zeggen. Er zijn hier ook 2 andere kinderen, Sofia en Rufo, van Italiaans-Amerikaanse afkomst. Ze zijn hier al

2 maanden en gaan hier ook naar de kleuterschool. Met de goede herinneringen aan de school in Cartagena in gedachten, lijkt het mij een prima idee dat ook wij morgen naar school gaan.

Evie is weg en het al bijna tijd om naar school te gaan. Ik vind haar bij Anneke, die Evie’s haar gedaan heeft, een prachtige vlecht. Hup met z’n allen in de taxi, heel goedkoop, en op naar school. De school ligt op een groot grasveld met schommels en een volleybalveld. De school is een grote ruime met zeil op de grond, waarop in het midden matten voor de kinderen om op te zitten. Als wij aankomen, spelen de kinderen, een stuk of 50 allemaal nog buiten. Dan wordt er gefloten en klinkt er tromgeroffel. Alle kinderen rennen naar binnen en gaan in twee rijen staan. Een rij voor de jongens en een rij voor de meisjes. Er wordt op de plaats gemarcheerd en na het "op de plaats rust", wordt er een Samoaans lied gezongen. Iedereen neemt plaats op de matten, de gitaar komt te voorschijn en er wordt gezongen. Er blijven veel moeders en oma’s en die nemen plaats op zelf meegenomen matjes aan de rand van het klaslokaal, zo ook Patricia en ik. Ik heb een zomerjurkje aan dat mijn knieën niet bedekt, fout! Men is hier bijzonder preuts. Ik krijg een "lava" aangereikt, een kleurrijke lap waarmee ik de aanstootgevende lichaamsdelen kan bedekken. Er heerst strenge orde op school. Een kind dat even niet oplet of praat krijgt een tik van de juf. De kinderen lijden er geloof ik niet echt onder, want als er een vrolijk dansliedje wordt gespeeld, schateren ze het uit. Er wordt ook een kusliedje gespeeld en Patricia en ik krijgen ook dikke pakkerds. Het toplied van de ochtend is echter het "fastfood lied"op de melodie van "aramsamsam" wordt uit volle borst door de kinders gezongen: "A Pizza Hut a Pizza Hut, Kentucky Fried Chicken and a Pizza Hut, Mc Donalds Mac Donalds, Kentucky Fried Chicken and a Pizza Hut" Nu wordt hier ook redelijk veel gegeten. Als het om half elf speelkwartier is, wordt er uitgepakt, complete maaltijden. Nee, het is geen vroege lunch, gewoon een tussendoortje. Evie vindt het prachtig op school en wil er graag weer heen. Pjotr vond het trommelen en het buitenspelen leuk. Dansen en zangen zijn niet zijn ding.

Terug van school zijn we lekker gaan luchen. Net als in American Samoa is zelf koken bijna duurder dan uit eten gaan. Er zijn hier volop restaurants, dus keuze genoeg.

5 augustus. Rob en Piet demonteren samen onze windmolen. Dat is een lekkere klus en om de heren de ruimte te geven, ga ik met de kids aan wal. We gaan naar de bioscoop, met de bus. De bussen zijn hier omgebouwde vrachtwagentje en ze zijn in vrolijke kleuren geschilderd. Binnen wordt de directe omgeving van de chauffeur ook gedecoreerd. Veren, bont, poppetjes, vlaggetjes en wat niet meer zij. Het is dat de wind vrij spel heeft met alle ramen open, anders zou je een acute stofallergie oplopen. Een ritje, ongeacht waarheen kost 1 dollar. Het is zalig om weer met de bus te kunnen, dat hebben we in Frans Polynesie echt gemist. Het tochtje naar het naburige dorp duurt ongeveer een kwartier, we rijden langs de kust. Veel natuurschoon.

We zijn er precies om half twee, helaas is de film al een kwartier bezig. Het is niet de karate Panda’s, die ons is aangeraden door Ronel van de Tiger, deze week worden wij getrakteerd op Mummies. De juffrouw van kassa is al naar huis, maar de meneer van de popcorn verzekert ons dat het geen enge film is en zegt dat we dan maar gewoon naar binnen moeten gaan. In het duister zoeken wij een plaatsje. De film is al in volle gang, in een grot, met graftombe vechten lieden om een blauwachtig kristal, wordt en passant een grafkist geopend en een mummie door het hart gestoken. Als het blauwe kristal valt en er verschillende graftombes openschuiven en de eerste, met doeken omwikkelde en in vergaande staat van ontbinding verkerende, armen te voorschijn komen, wordt de tijd om in te grijpen. Op mijn vraag: “zullen we hier blijven of zullen we een ijsje gaan eten?” Wordt er gelukkig voor het ijs gekozen.

Dit was dus de eerste bioscoopervaring van Evie en Pjotr, hopelijk houden ze er geen trauma aan over. Genietend van een heerlijk ijsje vraag ik wat over de film, maar het heeft weinig indruk gemaakt, gelukkig.

We gaan een borrel drinken bij de Stamper, ter gelegenheid van de verjaardag van Mieke. Het is een Hollands feestje, want ook de bemanning van The Happy monster en Mata Hari zijn van de partij. Evie en Pjotr zingen voor Mieke en overhandigen haar vol trots een zelfgemaakt Polynesisch feestshirt. Terwijl wij lekker kletsen in de kuip kijken de kids naar Harry Potter, dus toch nog een beetje bioscoop. Thuisgekomen rollen we, weldoorvoed, in bed. Morgen vertrekken we naar West Samoa; op naar de volgende Nederlandse enclave aldaar. We hoeven niet op onze  nieuwe GPS te wachten, die wordt opgestuurd vanaf Amerika. Een van de zeilers had namelijk precies zo’n GPS over. Deze hebben we van hem gekregen en hij zal volgende week ons pakje ophalen. Altijd handig als je blauwe ogen hebt, zoals Piet.        

Evie in haar zelfgemaakte feest shirt

1 augustus. American Samoa geniet een heel slechte reputatie in de “cruising wereld”. De haven van Pago Pago is ernstig vervuild en het stinkt er enorm vanwege de tonijnfabriek. De fabriek ruik je inderdaad, maar voor Piet die uit IJmuiden komt is het de nostalgische lucht van rotte vis uit zijn jeugd. Ik geloof zelfs dat hij er een beetje van geniet. American Samoa heeft enorm zijn best gedaan om het eiland voor het festival “tip top” te krijgen. Al het vuil is opgeruimd en er wordt aan de wegen gewerkt. Volgens Neill van de Tiger is het een hele verbetering. Zij hebben zelfs een dode hond de boot voorbij zien drijven, ook iets waar je nu niet echt op zit te wachten. Wonderbaarlijk genoeg heb ik een schildpad zien zwemmen op weg naar de steiger en we zien ook regelmatig vissen uit het water omhoog springen.

Onderweg naar American Samoa is onze GPS ermee opgehouden. We hebben een nieuwe besteld en hopen dat deze snel komt. Onze windgenerator is er ook mee gestopt, of beter gezegd wij hebben hem gestopt. Hij maakte een dermate gierend en beangstigend geluid dat het leek alsof het ding elk moment kon opstijgen. De timing is natuurlijk weer beroerd. Het waait hier nog steeds enorm en dat met ons Internetabonnement, waarvoor wij voor 15 dollar een maand onbeperkt online kunnen zijn, zou een goede energievoorziening niet gek zijn.  Het apparaat zou volgens de handleiding jarenlang probleemloos werken en heel makkelijk te installeren en te demonteren zijn. Het is Piet nog niet gelukt het apparaat los te koppelen.

De kinderen zijn geïnspireerd geraakt door het festival en maken zelf ook Polynesische feest shirts. Ze zijn er heel druk mee en het resultaat mag er zijn. We horen dat mijn moeder haar pols gebroken heeft en Evie en Pjotr besluiten dat zij ook een feest shirt moet hebben. Opa krijgt er ook een omdat hij het nu zo druk heeft en oma goed moet helpen. We hebben het pakketje vandaag op de post gedaan en zijn benieuwd hoe lang het duurt tot deze “troost” in Nederland arriveert.

We maken kennis met Hans en Dorrie, een Nederlands stel dat al 4 jaar rondvaart in hun schip  “the happy monster”, Ze komen op de borrel en het is heel gezellig. Ze nemen ballonnen mee, bedrukt met het logo van de boot en zijn zelf gehuld in T-shirts met hun bootnaam. Laten doen in Tonga. Misschien is dat ook wel wat voor ons, wie weet. Mieke en Rob van de “Stamper” zijn inmiddels ook gearriveerd. We hoorden ze op de marifoon en zijn direct aan de slag gegaan om een cake te bakken. Een uurtje later zitten ze aan boord en genieten we van de nog warme lekkernij. Volgens Piet grijp ik iedere gelegenheid aan om iets lekkers te kunnen eten. Ik weet niet of dat waar is, maar een taartje zo af en toe sla ik inderdaad niet af. Mieke is morgen jarig, dus wie weet zit ik dan weer goed.       

Nieuw Caledonië

25 juli – 29 juli. We vertrekken s’ochtends en proberen het zo uit te mikken dat we met daglicht op American Samoa aankomen. We rekenen gemiddeld met 120 nmijlen per etmaal, dus je zou zeggen :”piece of cake”  Helaas gooide de wind weer roet in het eten, ditmaal weinig wind en zo als het zich liet aanzien zouden we midden in de nacht in Pago Pago aankomen. Dan maar voor anker op Ofu, een van de andere eilanden van American Samoa, geroemd om zijn prachtige zandstrand en onbedorven natuur. Eigenlijk mag je daar pas heen als je ingeklaard bent in Pago Pago, maar ja, je hebt niet alles in de hand. We naderen het eiland,  prachtig silhouet, en koersen richting de ankerplaats. De wind is inmiddels weer aangewakkerd en blaast direct de ankerplaats in. Hoge golven en weinig rust. We besluiten dat dit niet is wat we zoeken voor de nacht en varen door. Met een piepklein stukje zeil op proberen we zo langzaam mogelijk de laatste 53 mijl naar Pago Pago af te leggen, heel schommelig.

Om de hoek bij de baai en we zien zo’n 15 boten voor anker liggen. We worden verwelkomd door Gordon van de Vary. Hij is hier al voor de derde keer en heeft het op zich genomen de nieuwkomers te verwelkomen en te voorzien van informatie, variërend van het inklaren tot de supermarkt, het internet en de wasserette. Heel vriendelijk en handig. We ankeren een beetje aan de rand, waar het zo’n 12 meter diep is. Het waait hier dat het rookt. Windstoten van 25 knopen en nog veel harder lijken hier normaal. We roepen de havenmeester aan, maar die geven niet thuis. We hijsen de gele vlag en gaan van boord.

We lopen naar het feestterrein, dat ligt heel mooi aan het strand. Er zijn kraampjes van alle deelnemende (ei)landen, eetstandjes, een groot podium en een filmzaal. Het krioelt er van de mensen, in kleurige kleding. We gaan eerst maar eens lekker eten. Lokaal eten met een vleugje Amerika, dat tekent voor de patat en de sauzen. Dan begint de dans- en muziek- voorstelling van die dag. We worden getrakteerd op een 3 uur durende show. De landen hebben hun beste dansgroepen gestuurd en dat is goed te merken, het niveau is professioneel te noemen. Het varieert van moderne dans door Fiji, tot heupgewieg van Tahiti en traditionele krijgsdansen van Nieuw Caledonië. We kijken onze ogen uit. Het is een waar spektakel en we genieten volop. Morgen gaan we weer.

Tot onze grote verbazing en vreugde zien we dat onze zeilvrienden van de Tiger ook in de baai liggen. We hadden gedacht dat ze al bijna in Australië zouden zijn. Reparaties, een uitstapje naar Fiji om een boot weg te brengen en natuurlijk het festival hebben hen echter in American Samoa gehouden. We brengen de volgende 2 dagen samen door op de Sabbatical. De kinderen spelen lief en we halen eten, chinees, aan de wal en genieten van elkaars gezelschap. Na 2 dagen vertrekken ze richting Fiji, zou dit echt de laatste keer zijn dat we ze zien? De wereld is echter klein en sommige mensen draag je in je hart.       

21 tot 25 juli. Wat zijn we blij als we Suwarrow in beeld hebben. Anneke op kanaal 16 en Chris in de bijboot en zo worden we binnen geloosd. Het is een makkelijke passage met alleen een rif midden in de pas. Je ziet de brekers en de witte schuimkoppen, ruim erom heen en klaar is kees. We gooien het anker uit en een half uurtje later zitten we bij de Magnet aan de koffie. We verhalen van onze nare overtocht en kletsen bij.

Met het zonnetje en de gezelligheid van de andere zeilers, de Sun-Ra is inmiddels ook aangekomen en hebben nog een pakketje vanuit Bora Bora voor ons meegenomen, is de ellende snel vergeten en genieten we van de rust om voor anker te liggen. Suwarrow is een natuurpark en John, zijn vrouw en hun vier kinderen, allen zonen, treden op als parkwachters. John vertelt ons dat vooral de rust hem in dit werk aantrekt. Van rust is echter weinig te merken. Er liggen ongeveer 15 boten voor anker, waarvan het merendeel Amerikanen. Deze grijpen iedere gelegenheid aan om een feestje te bouwen. Veronica, John’s vrouw is zondag jarig en omdat de meeste van ons dan al weer weg zijn, besluiten we een pre-verjaardags feestje te houden op donderdag. John en Veronica zorgen voor vis en verder brengt iedereen iets mee. Het is een waar feest des overvloeds met heerlijke salades, pannenkoekjes en veel Mexicaanse gerechten. Als dessert zijn er wel 5 taarten, dus Evie en Pjotr zijn helemaal blij.

Anneke repareert de scheur in het zeil van de Sun-Ra. Willy maakt de buitenboordmoter en Piet klust ook. We zijn niet de enige, de meeste boten hebben schade opgelopen. Er is zelfs een schip met een gebroken mast bij.

Evie en Pjotr spelen op het strand en vermaken zich, samen met de andere kinderen opperbest. Chris en Piet vangen een kleine haai, die ze vervolgens zeer voorzichtig bevrijden. De haaien worden gelokt door het aas waarmee de heren vissen en binnen no-time cirkelen er wel 5 haaien rond de boot. Gelukkig blijft het bij deze ene haaienvangst. Ik ga met de kinderen op excursie om de grote manta rog te zien. We moteren wat rond bij de ondiepte, waar hij volgens John woont. Na een kwartiertje rotsen kijken, zien we opeens een bewegende rots, erop af!  Ja hoor het is de rog, een enorm beest met een spanwijdte van wel 3 meter. Hij vliegt gracieus door het water, ik ben geroerd door de pracht van dit dier.

De dagen vliegen voorbij, maar het wordt tijd om te vertrekken. American Samoa roept ons en vooral mij. We zijn er eindelijk achter gekomen dat het Polynesian Arts festival tot eind juli duurt en Manuela heeft ons zelfs het programma gemaild, waarvoor onze hartelijke dank. Het programma ziet er goed uit, met veel muziek en dans. Geïnspireerd door de feesten op Bora Bora, wil ik graag meer zien. Dus anker op en varen maar, nog 4 nachten te gaan.

Suwarrow

15-21 juli. We zijn speciaal nog twee dagen langer in Bora Bora gebleven in afwachting van een goede 6 daagse windverwachting. We varen de lagune uit, maken de laatste foto’s van de zo typerende berg met haar twee toppen, die nu voor het eerst sinds ons bezoek “getooid”worden door de bekende wolkjes. We hebben hier een hele prettige tijd gehad.

Twee dagen later worden we ondanks onze gribfiles overvallen door een soort tropische storm. Volgens Anneke komt dit fenomeen ongeveer twee tot drie keer per jaar voor en  is er zelfs een specale naam voor. We hebben gewoon domme pech dat het ons, en de Sun Ra, die twee dagen na ons is vertrokken, treft. 30 Knopen op de kont met uitschieters naar 35. Hoge golven met schuimende brekers en grijze luchten, waaruit regelmatig regen valt. De stuurautomaat heeft moeite koers te houden met deze wind in combinatie met de ruwe zee en de golven die ons regelmatig wegzetten. Er moet dus met de hand worden bijgestuurd. Ik voel me dan erg klein en kwetsbaar in de kuip tussen al dat natuurgeweld. Gelukkig krijgen we slechts een keer water in de kuip. In de kajuit guts het water echter naar binnen door een luik dat niet helemaal goed dicht was, door de windhappers en door het toiletraampje dat eigenlijk altijd op een kiertje staat. Dat zoute water in combinatie met wat vet van het koken, het verse vlees moet op omdat het vacumeerappararaat nu echt ter ziele is, maakt dat het heel glibberig is bij de ingang van de kajuit. Piet vraag zich af of er geen antislib sokken voor volwassenen bestaan  Volgens hem bestaat hier zeker een markt voor. Wij zouden er direct ieder twee paar kopen en nog een stel om cadeau te doen aan mede zeilers. Helaas nog niet in het bezit van deze sokken beland ik met een enorme smak van het gasfornuis, waar ik probeer miesoep over 4 kommen te verdelen, tegen de kaartentafel. Even later glijdt Piet van het trappetje naar beneden en alleen zijn judo ervaring en ingebouwde reflexen, ja, ja, hebben hem voor een gebroken heup behoed. We zien allebei bont en blauw.

We kijken dagelijks uit naar het Nederlandse netje, waar we ons hart even kunnen luchten. In Bora Bora leeft men erg met ons mee en probeert men ons een hart onder de riem te steken door te melden dat het in Bora Bora akelig weer is, veel wind en regen en koud. Liggen aan de boei voor restaurant Bloody Mary, in goed gezelschap, de Libertijn en de Stamper zijn inmiddels ook aangekomen en onder het genot van het een of ander lijkt mij toch zeer te verkiezen boven onze opsluiting in de Sabbatical, die voor wasmachine speelt.

Evie heeft de zeemaag van haar opa geerft. Ze is haar gebruikelijke vrolijkheid en eet broodjes chocoladepasta en koekjes. Ze verschijnt regelmatig in haar blauwe prinsessenjurk en er worden overal hutten gebouwd. Pjotr probeert dapper mee te doen, maar ligt regelmatig met een bleek gezichtje op de bank, samen met zijn moeder. Veel trek heeft hij ook niet. Na drie dagen ellende begint het weer iets beter te worden. De Sun Ra meldt zelfs dat Ria in het zonnetje in de kuip zit, op dat zonnetje moeten wij nog even wachten. Op dag vijf houdt de wind het voor gezien en moeten we zelfs moteren, heel zachtjes dan anders komen we tijdens het donker op Suwarrow aan. Chris en Anneke van de Magnet vertellen ons dat een nachtelijke aankomst daar door iedereen zeer ontraden wordt.        

11 juli. De kinderen hebben tussen de middag weer een tukje gedaan, zodat ze s’avonds mee kunnen naar het feest in het dorp. Het is een mooie avond en we tuffen samen met de Sun Ra om de ondiepte heen op weg naar het dorp. Het is een drukte van belang. De tribune zit vol, de genodigden zitten op de eerste rang en langs en zijkanten zitten mensen op kleedjes op het zand. Wij nemen ook plaats op een kleed. Het eerste gedeelte van de avond bestaat voornamelijk uit muziek en zang. Het is de groep uit Fanui, die ik samen met de Magnet op hun generale repetitie heb gezien. Evie en Pjotr spelen in het zand en Evie demonstreert haar heupwiegen. Ze rennen af en toe het dansterrein een beetje op. Wat waarschuwingen van onze kant niet bewerkstelligen, doet de aanwezigheid van de politie wel. Hij komt bij ons kleedje staan, zegt niets maar kijkt vooral Evie streng aan. Ze kruipt achter mijn rug en de rest van de avond blijft ze braaf op het kleedje zitten. Het tweede gedeelte van de avond krijgen we een dynamisch dansoptreden te zien. Rieten rokken, mooie hoofddeksel en veel schelpen. Het heupwiegen en het klapperen der benen is niet van de lucht. Tussen de 50 danseres zien we ook een blonde schoone. Ook zij wiegt dat het een lieve lust is. De meiden van de Johanna vonden echter dat ze niet had mogen mee doen; niet soepel genoeg. Zou het de kift zijn?

Het is mijn beurt voor een fietstochtje rond het eiland. Het is een mooie tocht. Lekker vlak op een grote heuvel na. Veel foto’s genomen. Ik fiets er lustig op los en rond het eiland binnen 2 uur. De volgende dag echter kan ik nauwelijks uit bed komen. Knieën en kuiten protesteren hevig en ik strompel voort. We doen inkopen, ruimen op en maken schoon. Op het Nederlandse netje horen we dat de Magnet, na een tocht van 6 dagen, is aangekomen op Suwarrow. Anneke is heel enthousiast over het atol en vertelt over de parkwachter, die met zijn gezin, vrouw en 3 jongens op dit eiland wonen. Ze organiseren excursies naar het vogeleiland en de zeilers BBQ en maken muziek. Ze besluiten om 2 weken te blijven en vragen ons of wij uien, eieren en bier mee willen nemen. Er is daar buiten natuurschoon en gezelligheid niets te krijgen.

De man van het postkantoor kan mij al uittekenen. Ik ben geloof ik al 5 keer geweest om te informeren naar ons pakket uit Nederland. De fax van afgelopen maandag naar de douane in Tahiti heeft geholpen. Het pakket wordt vrijgegeven en naar Bora Bora gestuurd. Het is een pakket van oma en opa, nog voor de kids hun verjaardag. Evie en Pjotr vinden het geweldig. We zijn nauwelijks aan boord of het pakket wordt geopend. Ze worden enorm verwend met dvd’s , boeken en nieuwe kleren.

Na het weekend vertrekken we richting Samoa. Op de foto staat de route. Verhaal volgt

vanaf onze ankerplek

9 juli. We hebben ons hart verloren aan Bora Bora. We liggen weer op onze favoriete ankerplaats en kijken uit over het rif, waar alle schakeringen blauw te zien zijn. Het kost ons moeite om de aandacht te richten op de voorbereidingen van de, ongeveer 10 dagen durende, reis naar Samoa.

In de aaneenschakeling van festiviteiten stond afgelopen zondag in het teken van de kinderspelen. Natuurlijk konden wij daar niet ontbreken en tuften we iets voor enen richting het feestterrein. De hele tribune zat vol met jong volk, zeker zo’n 250 stuks en we zochten gauw een plaatsje. De kinderen werden ingedeeld in 3 leeftijdscategorieën en nadat iedereen een bonnenboekje had gekregen dromde de meute het feestterrein op. Evie en Pjotr stortten zich op het kegelgooien, het gooien van een bal in een mandje, een kleine hindernisbaan en meer van dat soort werk. De sfeer was bijzonder relaxed en de prijzen werden met gulle hand uitgedeeld. Evie won een pop en Pjotr een bal, helemaal blij. Met ook nog wat drinken en een ijsje kon de pret niet op. Het geheel had een hoog Koninginnedag gehalte. We vonden het wel bijzonder dat Evie en Pjotr zomaar mee mochten doen, ongeveer de enige twee blanke kinderen in een zee van Polynesiërs

Het bleek ook nog de dag van de wielertour van Bora Bora te zijn. Aan de start verschenen ongeveer 20 deelnemers, waarvan er zelfs een aantal op een gewone fiets. Een rondje Bora Bora is ongeveer 35 kilometer, zoals Piet uit eigen ervaring weet. Het feestcomité had zich verschanst onder een boom en zat achter een tafel vol glimmende bekers. Een paar trommelaars kondigden de doorkomst van de renners aan. De renners werden gevolgd door een aantal lieden met reservewielen in de hand, gezeten op scooters. Ik geloof niet dat dit een volwaardige vervanger was voor de Tour de France, die Piet zo graag ziet, maar gezellig was het wel.

Inmiddels zijn de Johanna en de Sun Ra ook op Bora Bora aangekomen. Gezellig koffie gedronken met Douwe en familie en later geborreld met Ria en Willy. De kinderen hadden een mooi hart voor tante Ria gemaakt, nog voor haar verjaardag. Nog even roggen wezen kijken met Marieke en Evelien van de Johanna. Ze zijn echt groot en heel nieuwsgierig. Evie en Pjotr doen een tukje omdat ze vanavond mee mogen naar de dansvoorstelling. We gaan met z’n allen. Helaas begint het net te regen als we vertrekken en als we doorweekt aankomen bij het dorp blijkt dat ze voorstelling hebben afgelast vanwege het weer. Even rondgelopen in het dorp en na een ijsje en een enorme punt chocoladetaart aanvaarden we de reis terug. We gaan het morgen nog een keer proberen.     

5 juli. Na vanaf de boot naar het rif gezwommen en de vissen bewonderd en nu onder het genot van een stokbroodje zalmpaté en radio Bora Bora op de achtergrond het relaas van de afgelopen dagen te schrijven. De tijd vliegt hier op dit paradijselijke eiland. We hebben al een paar keer het anker opgehaald om op een andere, wederom prachtige ankerplaats, neer te strijken.

Een paar dagen geleden hebben we gezwommen met roggen. Het is een echt toeristenuitje. Ze varen naar een ondiepte direct achter het rif, waar de roggen al wachten om gevoerd te worden. Vanaf onze ankerplaats zien we de toeristenboten hun plaats achter het rif zoeken, voor ons het teken om in de bijboot te stappen en ook die kant op te tuffen. Zeker 20 roggen van redelijk formaat zwemmen rond de boten. Een paar haaien worden ook aangetrokken door het feestmaal. Gelukkig blijven ze een beetje aan de buitenkant. Het zijn toch wel types van anderhalve meter groot. Aan het zwarte tipje van hun vin, danken ze hun naam.

Het visje moet je op en boven het “hoofd” van de rog laten bungelen. Zo kan hij de vis wel zien, maar niet eten want zijn bek zit aan de onderkant. De rog blijft je zo volgen en stoot vrijpostig tegen je buik aan. Evie en Pjotr vinden het een beetje eng en vluchten terug de bijboot in. Ik word achtervolgd door een rog, die niet in de gaten heeft dat ik geen vis meer heb. De roggen zijn heel zacht en laten zich makkelijk aaien. Bij enkele roggen zien we hun ongeboren jonkies zitten aan weerzijden van hun rug. Het was een hele bijzondere ervaring, evenals het zien van een tweetal manta roggen op onze weg terug naar de Sabbatical.

Net als Tahiti, is dit een verzamelplaats. Iedereen komt hier, alvorens Frans Polynesië te verlaten. Er lopen regelmatig bekende boten binnen en dat is natuurlijk weer heel gezellig. We waren heel verrast toen we ineens de Upps naast ons zagen met Bernd en Tanja, die met ons door het Panama-kanaal zijn gevaren als bemanning, aan boord. Genoten van de zelfgemaakte taart, gebakken door Tanja, naar een recept vanuit de Tuamotus en lekker bijgekletst.

Anneke en Chris liggen weer voor de Bora Bora Jachtclub, voor niets. Het is hun taak om als lokeend te dienen. Als er één schaap over de dam is…… . Het werkt goed, want de moorings voor de jachtclub raken bijna allemaal vol. Wij gaan voor anker voor de jachtclub. Er moet gewassen geworden en een warme douche is ook niet verkeerd. Een jong stel heeft de jachtclub recentelijk overgenomen en ze werken hard om alles voor elkaar te krijgen. Het is er gezellig, maar redelijk duur.

Naar het dorp met de bijboot, een tochtje van een klein kwartiertje. Mooie haven, waar je de bijboot goed kunt aanleggen pal naast het feestterrein. Deze weken is er elke avond een traditionele dans- en zangwedstrijd. Er zijn ook andere activiteiten zoals jeu de boules, fruit op het hoofd dragen en speerwerpen. Het speerwerpen was heel interessant. Zo’n 20 mannen, gekleed in rok en getooid met bloemen- en of palmenbladkrans, met ieder ongeveer 10 speren, stonden op een rij. Aan de andere kant van het veld stond een 5 meter hoge paal met daarboven op een kokosnoot gespietst. De bedoeling laat zich raden; raak de kokosnoot. Dat dit niet eenvoudig is, bleek wel uit het resultaat. Na elke ronde prijkte er slechts 2 a 3 speren in de noot. Het was een heel spektakel, dat werd afgesloten wet het overhandigen van de bekers en een envelop met inhoud aan de winnaars. Evie en Pjotr vonden de zilveren beker met blauwe voet veel mooier dan die gouden met bal. Smaken verschillen.